A voz non só serve para transmitir palabras, tamén é unha forma de ocupar o espazo, relacionarse cos demais e gañar confianza. E ese descubrimento non está reservado a quen quere subir a un escenario. A experiencia de Catuxa Leira como actriz permítelle traballar con persoas que necesitan comunicarse de maneira eficaz na súa profesión.
Desde os seus primeiros anos, Catuxa tivo claro que a súa vocación era o teatro. Comezou desde nena participando nas aulas de teatro de Narón e, máis adiante, decidiu que poucas cousas lle gustaban tanto como o mundo da interpretación. Estudou na ESAD de Galicia, unha formación que continuou cun máster en Interpretación para Cámara na Central de Cine de Madrid.
Na actualidade, imparte formación relacionada coa expresión oral e corporal en ciclos de márketing e comercio, nos que o alumnado aprende a presentarse, falar diante doutras persoas e transmitir unha mensaxe con seguridade.
Nese contexto, a técnica vocal combínase coa presenza diante da cámara, a naturalidade e a capacidade de construír un discurso propio, seguindo os pasos da súa mentora, Núria Inglada, que a introduciu no método Roy Hart. Nun momento no que as redes sociais converteron a comunicación audiovisual nunha ferramenta habitual, considera importante que «cada persoa atope a súa identidade e non se limite a reproducir fórmulas que funcionan para os demais».
A intelixencia artificial abre novas posibilidades, pero tamén formula o reto de diferenciarse. Para Catuxa, non abonda con ofrecer unha imaxe impecable: «hai que saber que se quere contar e como facelo desde a propia personalidade», explica.
Este traballo pode ser útil para estudantes que preparan o seu futuro profesional, persoas que deben presentar proxectos ou aquelas que necesitan desenvolverse diante dunha cámara. Tamén ofrece asesoramento para a interpretación audiovisual e a preparación de castings, ademais de colaborar no ámbito do teatro afeccionado.
A interpretación tamén se aprende
Outra das súas liñas de traballo é o asesoramento interpretativo. Nas escolas de teatro, explica, adoita prestarse moita atención á posta en escena, aos movementos e ás indicacións de dirección, pero non sempre se afonda o suficiente na análise do personaxe e do texto.
A Catuxa interésalle precisamente ese espazo: «axudar os intérpretes a comprender que hai detrás das palabras, explorar o subtexto e construír unha interpretación con sentido». É unha tarefa da que goza tanto no teatro como diante da cámara, onde a naturalidade e os pequenos matices adquiren especial importancia.
A súa traxectoria tamén inclúe experiencias vinculadas á improvisación e a proxectos con persoas con discapacidade. Neses contextos atopou unha maneira de traballar que encaixa coa súa concepción da aprendizaxe: ofrecer ferramentas e acompañar procesos sen converter cada actividade nunha proba que haxa que superar.
«Non me gustan tanto as clases de teatro ao uso», explica ao referirse a esa procura de propostas nas que non exista sempre a presión de acadar un resultado determinado.
Moito máis ca un papel protagonista
A súa maneira de entender a interpretación está ligada a outra idea que atravesa o seu traballo: a importancia da empatía e do grupo. A ximnasia de competición ensinoulle que o esforzo individual pode repercutir no conxunto, unha lección que despois tamén recoñeceu no teatro.
Non todo o mundo ten que destacar por riba dos demais. Tampouco todas as persoas necesitan converterse en protagonistas. Ás veces, a aprendizaxe máis importante consiste en atreverse a falar, preguntar, participar ou descubrir unha capacidade que permanecía agochada detrás da timidez.
Por iso, as súas propostas non buscan necesariamente formar actores e actrices. O que pretenden é que cada participante atope ferramentas útiles para a súa propia vida, xa sexa diante dun público, nunha entrevista de traballo, nunha presentación profesional ou nunha conversa cotiá.
Catuxa Leira continúa así explorando as distintas posibilidades dunha formación que reúne interpretación, comunicación, expresión corporal e técnica vocal. O seu obxectivo non é ensinar a todo o mundo a falar da mesma maneira, senón axudar a que cada persoa descubra como facelo desde a súa propia voz.
Porque, antes de aprender a interpretar un personaxe ou convencer unha audiencia, quizais o primeiro paso sexa moito máis sinxelo: sentirse libre para respirar, falar e facerse escoitar.
Para máis información podes visitar as redes de Catuxa Leira (@catuxa_leira) ou enviarlle un correo a [email protected]
